bahçe günlüğü artık blogspot’ta.

lütfen adresimi http://bahcegunlugu.blogspot.com olarak değiştiriniz.

İnternette kompost hazırlama ile ilgili bir çok site mevcut. İngilizce bilenler için son derece keyifli bir site önermek istiyorum. Buraya tıklayarak ulaşacağınız sitede kompost yapımı ile ilgili bir çok bilgi yer almakta aynı zamanda çocuklar için görsel kaynaklar ile alternatif bir çevre bilinci de geliştirmek mümkün.

Tanıtacağım ikini kaynak ise Türkçe ve bir forum sitesi. Ağaçlar.net kapsamında açılmış olan kompost hazırlama forumuna üye olarak bilgi edinebilir, aklınıza takılan soruları diğer üyeler ile tartışabilirsiniz.

İngilizce bilenler için internette bulduğum ev bahçelerinde kompost yapımı ile ilgili bir belgeseli paylaşacağım.

Ev bahçesininde de yönetim gereklidir bir ev bahçesinde çiçeklerin bulunduğu bordürler, çalılar, güller, meyve ağaçları, sarmaşıklar, saksıda çiçekler,   çim alanı, sebze yastıkları gibi bahçe bölümlerinin pek çoğu bulunur. Bunların bakımları, yenilenmeleri, yabancı ot mücedelesi, haşere ve hastalık kontrolları, sulama,  kompost yapma başlıca işler olarak ortaya çıkar. Bu işleri rastgele yapmaya kalkarsak pek çok işe yetemez olur sonunda başarısızlık  gelir.

Ben bu sorunu bahçemi bölgelere ayırak çözdüm Bahçemde;

1. İçinde çok yıllık çiçeklerin bulunduğu ön bahçe

2. Çalı güllerinin bulunduğu bölüm

3. Çim alanı ve etrafında çalılar

4. plastik bir sera 3X6 m boyutunda içeriside domates ve hıyar yetiştiriyorum ayrıca tohum ve çelikten çiçek üretimler yapıyorum

5. Meyve bahçesi (içerisinde 30 adet çeşitli meyve ağacı var)

6. sebze yetiştirdiğim yükseltilmiş yastıklar

7. Bağ

8. saksıdaki çiçekler olmak üzere 8 bölge belirledim. Bu bölgeleri kontrol altına tutmaya çalışıyorum. Bakımlar ve yabavcı otlar için çalışma saatleri belirliyorum, ilaçlama programları yapıyorum. Sonuçla bahçemi bölerek yönetiyorum. Bir ingiliz atasözünden esinlenerek. 

Yükseltilmiş Kare Yastıkta Sebze Yetiştiriciliği
yükseltilmiş yastık 120 cm genişliği standard olarak kabul edilir çünkü 120 cm genişlik her iki kenardan da yatığın içine kolaylıkla erişebilir, dikim ekim işleri yabancı otları yolma, çapalama, sulama ve hasat işlerini yükseltilmiş yastık içine girmeden kolaylıkla yapabiliriz bu nedenle 120 cm çok uygun bir genişliktir. yükseltilmiş yastık uzunluğu ise yerimizin durumuna göre değişebilir ama biz bu genişliği 120 cm ve katları yaparsak yükseltilmiş yastık da 120 yükseltilmiş yastık 120 cm’lik kareler oluştururuz ve bu kareler bize hem yetiştirmede kolay planlama getirirken hemde üretim sırasında bu bölünmüşa alanlarda hakimiyetimizi çok kolay olarak sağlarız. 120 cm‘lik bölümleri 30-40 cm genişlikte tahtalar ile ayırmamız halinde yaratığımız karelerin içine kolaylıkla erişme imkanına sahip oluruz. Bu karelerde;

• 30 yükseltilmiş yastık 30 cm aralıkla patlıcan, biber, bezelye
• 15 yükseltilmiş yastık 15 cm aralıkla soğan, sarımsak, ıspanak
• 40 yükseltilmiş yastık 40 cm aralıkta yer domatesi, yer fasulyesi
• 60 yükseltilmiş yastık 60 cm aralıkta sakız kabağı

Yetiştilebiliz, dikimleri toprak yüzeyini düzeltip düze ekim yapmalıyız artık karık yalak gibi tarla zirati alışkanlıklarından vaz geçmeliyiz. Bie hesap yaparsak 1 kare bahçede sırası ile 16 adet patlıcan, biber, bezelye, 32 adet soğan, sarımsak, ıspanak, 9 adet yer domatesi, yer fasulyesi, 4 adet kabak yetiştirebiliz.

Bir karebahçe örneği için tıklayın:

kare.doc

Neden Yüksek Yastıkta?

Ev bahçesinde sebze yetiştirdiğimiz alanlar küçüktür, 40 m2 bir alan bize bütün sene yetecek kadar sebze yetiştirir. ama nasıl? geleneksel karık veya tava metodu ile sebze yetişitirmeye kalkarsak, önce karıkları veya tavaları hazılamamız gerekir sonra bu yerlere fidelari diker veya tohumları ekeriz, başlangıçta her şey düzgün gözükecektir ama ya bir kaç hafta sonra birde sulamayı karık usulü yaparsak her taraf ot olacak, bu otları temizlemek için çapa yapacağız , zamanla karıklar bozulacak bir ay sonra ise sebze bahçemiz tanınmayacak hale gelecektir. Temel yanılgımız, büyük alanlarda kullanılan karık usulü ekimleri bizim 40 m2 lik küçük bahçemizde uygulamaya kalkmamızdır. Halbuki sebzeleri yükseltilmiş yastıklarda yetiştirirsek, etrafı sınırlandırılmış böyle bir alanda her şeyin tarafımızca kontrol edilebildiği bir yetiştirme yeri yarartmış oluruz.

Yüksek Yastık Nasıl Hazırlanır:

Yükseltilmiş yastık 120 cm eninde olmak zorundadır, çünkü bu genişlik yastığın içine girmeden yastığın içine her iki taraftan uzanabilir, tohum ekimi , çapa, yapabilir, yabancı otları alabiliriz, Yükseltilmiş yastığın uzunluğu ise yerin durumuna göre değişebilir. en az 120 cm olmak üzere katları olabilir. Yerimiz işaretledikten sonra bu yerin krizma yapılması gereklidir. Krizma ile bellemeyi birbirine karıştırmayın. Krizma artık unutulan bir tekniktir, bahçe kurulurken bir kerre yapılmalidır. krizma toprağın yerinden sokulup tekrar yerleştirlmesi işlemidir.Ancak genellikle bahçeli evler işlenen tarlanın içine yapılmadığından çoğu kerre sebze bahçesi yapılacak toprak krizma yapılamayacak kadar taşlık ve sert bir zemin olabilir bu durumda imkan varsa krizma pulluğu ile bir defa sürdürmek yaralı olur, eğer bu imkan yoksa yükseltilmiş yastık zeminden en az 40 cm yukseklikte inşa edilmelidir. Eğer toprak krizma yapılmış ise 20 cm yeterlidir. Yükseltilmiş yastığın kenarları kalas, , beton bördür taşı veya kesme taş ile çevrilmelidir, içerisi, eğer yeterli ise kenardaki toprak ile yetersiz ise ilave toprak ile doldurulur, tırmık ise düzeltir, tabii başarili bir sebzecilik için toprağın organik maddece zengin olması gereklidir, bu en ucuz olarak kompost ilave edilerek sağlanır.

Kompost Nedir?

Bahçe atıklarının doğal yolla çürütülerek organik maddece zengin bir ürüne dönüştürülmesine KOMPOST yapma ve bu ürüne de KOMPOST denir.

Neden Kompost?

Bahçenizde Kompost kullanarak
Daha az kimsayal gübre kullanırsınız,
Toprağınızın yapısını bedava olarak iyileştirirsiniz, böylece daha yumuşak ve su tutan gevşek bünyeli toprağa kavuşursunuz üstelik bedava olarak.
Bahçe atıklarını parayla attırmaktan kurtulursunuz.
Kompost yaparak, doğayı ve yaşadığınız çevreyi kendi atıklarınız ile kirletmemiş olursunuz. Atıklarınızı değerlendirmiş olursunuz.
Kompost kullandığınızda Çiftlik gübresi kullanmanıza ciddi azalma sağlarsınız.

Kompost Nasıl Yapılır?

Sihirli Formül:

Kahverengiler + Yeşiller + Rutubet + Hava + Hacim = Kompost

“Kahverengiler” kuru materyaldir ve karbon kaynağı olarak nitelenir.
Kuru yapraklar
Odun talaşı ve yongası
Saman
Kağıt karton atıkları
Budama atıkları

“Yeşiller” taze materyaldir ve azot kaynağı olarak nitelenirler.
Kesilmiş taze çim
Sökülmüş hastalıksız yeşil aksamlı bahçe bitkileri
Yumurta kabukları
Kahve çay atıkları
Mutfaktan çıkan sebze meyve atıkları

Not: Azot kaynakları her zaman yeşil renkli olmak zorunda değildir.

Burada önemli olan çürümenin hızlı olması için bu materyalin boyutlarının küçük olması gereklidir. Çim biçildiği için zaten küçüktür ancak budama atıkları, kuru dalların yonga haline getirilmesi gerekir bunun için bir dal öğütücüsüne ihtiyacınız vardır, makaslanmış yeşil aksamlı bitkileriniz için makas ile doğramanız gereklidir. Şimdi bu kahverengiler ile yeşilleri ne kadar kullanalım ki bunlar kompostlaşsınlar. Burada pratik olarak 2 kısım yeşil 1 kısım kahverengi iyi bir kompost yapar.

“Rutubet” Bu yeşil ve kahverengiler kompostlaşırken nem isterler bu nemi vermemiz gerekir, bunun için fıskiyeli hortum veya süzgeçli kova yardımı ile üzerlerini ıslatırız.

“Hava” kompostlaşma havalı ortamda olur bunun için ara sıra hazırladığımız yıını havalandırmamız gerekir, böylece çürüme hızlı olur.

“Hacim” İyi bir Kompostlaştırma için 1 x 1 m boyutundaki hacim iyi sonuç verir.

Şimdi bu bilgilerimizle kompost yapmaya başlıyabiliriz;

Önce kompost hacmimizi yapalım bunun için en ucuz materyal tahtadır, Bunun için;

4 adet 8 x 8 x 100 cm

32 adet 2,5 x 10 x 100 cm boyutlarında keresete alınır ve kompost sandığı hazırlanır. Bu sandığı kendiniz kolayca yapabilirsiniz.

Kompost sandığı içine 2 kısım yeşil ki ben bunun için kesilmiş taze çimi öneririm, 1 kısım kuru yaprak veya yonga haline getirilmiş dal parçalarını karıştırıp sandığa doldururuz. sandığın tümünü aynı anda doldurmak kompostlaştırmada gereklidir, böylece atıklar kısa zamanda kızışır ve kompostlaşma süreci başlatılır, ilk 15 günde sıcaklık 60 celsius’e ulaşır bu arada kompost yığını nemli tutulmalıdır, yığın ne çok ıslak ne de kuru olmalısıdır, bunu yığını elleyerek ıslaklığını kontrol edebililirsiniz. 15 gün sonra kızışma sonucu kompost hacminin küçüldüğünü fark edeceksiniz, bu anda yığın bir kerre dışarı alınıp karıştırılmalıdır karıştırma iyi bir havalandırmanın sağlanması için gereklidir. yığın tekrar sandığa yerleştirilir. Eksilen hacim için tekrar yükleme yapabilirsiniz.böyllece 2-3 ay içinde kompost unuz hazırlanmış olur bunu bahçenize serebilir ve toprağınızın yapısını iyileştirmiş ve daha verimli bir yapıya kavuşturmuş olursunuz.

Aşağıda yetersiz sıcaklık nedeni ile olgunlaşması tamamlanmamış kompost yığınını göremektesiniz ama panığe kapılmayın eğer ortama yeşil örnek yeni kesilmiş çim ilave ederseniz kompostlaştırma sürecini tekrar başlatabilirsiniz.

Burada ise başarılı bir şekilde oluşmuş kompost yığını görülmektedir.